ارتباط انقراض نئاندرتالها با بیماری انسان مدرن

براساس نتایج تحقیقات نقش بیماری‌ها در انقراض نئاندرتال‌ها بیش از چیزی بوده است که تاکنون تصور می‌شده

جیلی گیرنباوم، که در اسرائیل متولد شده است، در کودکی به غارهای که در نزدیکی محل سکونتش وجود داشتو  اولین بار توسط نئاندرتال‌ها مسکون شده بودند می‌رفت، و همواره پرسشی در ذهن داشت که چرا عموزاده‌های دیرین ما، حدود 40 هزار سال قبل ناپدید شدند. در حال حاضر وی به عنوان یک دانشمند در دانشگاه استنفورد فکر می‌کند که پاسخ این سوال را می‌داند.

در پژوهش جدید که در مجله  Nature Communications منتشر شده است، گرینباوم و همکارانش، با اتکا به مجموعه الگوهای انتقال بیماری‌ها نظریه‌ای را ارائه می‌کنند، که نه تنها توضیح می‌دهد، چطور انسان مدرن قادر گشت، طی چند هزارسال موجبات حذف نئاندرتال‌ها را فراهم آورد، بلکه اطلاعات جالبتری نیز ارائه کردند، که چرا نئاندرتال‌ها پیش از این منقرض نشدند.

گرینباوم اذعان دارد که براساس نتایج تحقیقات نقش بیماری‌ها در انقراض نئاندرتال‌ها بیش از چیزی بوده است که در ابتدا تصور می‌شده؛ این بیماری‌ها حتی ممکن است، که دلیل اصلی چرایی بقای انسان مدرن به عنوان تنها گروه انسانی روی زمین باشند.

شواهد اولیه نشان میدهد که برخورد اولیه بین نئاندرتال‌های اوراسیا و گونه‌های جدید انسانی، که اخیرا ازآفریقا پراکنده شده‌اند – منظور اجداد انسان امروزی – حدود 130 هزار سال قبل در شرق مدیترانه در منطقه لوانت اتفاق افتاده است، زمانی که هنوز ده‌ها هزار سال از انقراض نئاندرتال‌ها و بیرون رفتن انسان مدرن از لوانت باقیمانده است. پس چرا بعد از این تقابل، این تحول مدت زمانی طولانی به دراز کشید؟

با به کارگیری یک مدل ریاضی از الگوهای انتقال بیماری، و گردش ژنتیکی، گرینباوم و تیم بین‌المللی همکارانش نشان دادند که چگونه بیماری‌های منحصر به فرد، توسط نئاندرتال‌ها و انسان مدرن، می‌توانند سدی نامرئی ایجاد کنند که از انتقال به گونه دیگر ممانعت به عمل آورند.

در منطقه‌ی باریک لوانت که این تماس برقرار شده بوده، نئاندرتال‌ها و انسان‌های مدرن، در یک همزیستی نابرابر برای چند هزار سال در کنار هم بودند.

 

از قضا آنچه که این وضعیت بن‌بست گونه را از بین برد و در نهایت اجازه داد اجداد ما با نئاندرتال‌ها پیوند برقرار کنند، همبستگی این دو گونه با هم بود. انسان‌های مرکبی که متولد شدند ژنوم‌های مرتبط با ایمنی را از هر دوگونه حمل کرده، و به آرامی در بین جوامع انسان مدرن و نئاندرتال‌ها توسعه یافتند.

با گسترش این ژن‌های محافظ، انسان مدرن در مقابل بیماری‌ها و عفونت‌های دو گونه ایمن شده، و هنگامیکه انسان مدرن مصونیت کافی را به دست آورد که بتواند فراتر از منطقه لوانت برود، بدون آنکه عواقب بهداشتی چندانی تهدیدش کند، به سرزمین‌های نئاندرتال‌ها نفوذ پیدا کرد.

در این مرحله مزایای دیگری که احتمالا انسان‌های مدرن داشتند همچون ابزار و سلاح‌های کشنده‌تر و یا ساختارهای پیچیده اجتماعی می‌تواند اهمیت بیشتری داشته باشد. به نظر گرینباوم، بعد از گذشتن از آستانه مشخص ایمنی در مقابل بیماری‌های گونه مقابل، بیماری‌ها دیگر تاثیر قبلی را ندارند و از اینجا به بعد سایر عوامل نیز تاثیرگذار می‌شوند. 

محققان برای اینکه دریابند چرا انسان‌های مدرن جایگزین نئاندرتال‌ها شدند و این معادله برعکس نشد، نشان دادند که مجموعه بیماری‌های مناطق گرمسیری که توسط اجداد ما منتقل می‌شد بیش از آن بوده که توسط نئاندرتال‌ها منتقل شده. نواح روزنبرگ، پروفسور آلودگی ژنتیکی و جامعه در مدرسه انسانشناسی و علوم استنفورد، معتقد است: «این یک فرضیه است که بیماری‌های مناطق استوائی از انواع مناطق معتدل سخت‌تر است، عدم توازن بیماری‌ها در منطقه تماس این دو گونه، احتمالا به نفع انسان مدرن بوده است که از مناطق استوایی به آنجا مهاجرت کرده بودند.»

بر اساس مدل‌ها حتی اختلاف اندک در شدت بیماری‌های این دو گروه، با گذشت زمان افزایش می‌یابد و در نهایت به اجداد ما برتری می‌دهد. گرینباوم گفت: «احتمالا در زمانی که انسان‌های مدرن تقریبا به طور کامل از فشار اضافی بیماری‌های نئاندرتال‌ها رها شدند، نئاندرتال‌ها همچنان‌ در مقابل بیماری‌های مدرن انسانی بسیار آسیب‌پذیر بوده‌اند. علاوه بر این با گسترش انسان‌های مدرن به اعماق اوراسیا، آن‌ها با جمعیت نئاندرتال‌هایی مواجه شدند که هیچگونه ژن‌های ایمنی انسان مدرن را از طریق پیوند ژنتیکی دریافت نکرده بودند.»

محققان خاطرنشان کردند که سناریوی مورد نظر مشابه الگوئی است که در قرن 15 و 16 میلادی، و در زمان مهاجرت اروپائی‌ها به آمریکا اتفاق افتاده است، که سبب کاهش جمعیت بومی از طریق بیماری‌های اروپائیان بود.

اگر این نظریه جدید در مورد زوال نئاندرتال‌ها درست باشد، امکان کشف شواهد اثبات نشده دیگری در باستانشناسی وجود دارد. گرینباوم گفت: « ما پیش‌بینی می‌کنیم، که تراکم جمعیت نئاندرتال و انسان مدرن در لوانت، در زمانیکه این دو گونه با هم همزیستی داشتند، از آنچه در گذشته و یا در سایر مناطق بوده، کمتر بوده است.»

منبع:  phys.org

close