مصرف ماهی توسط انسان‌های اولیه در صحرای بزرگ آفریقا در حدود 10.000 سال پیش

مصرف ماهی توسط انسان‌های اولیه در صحرای بزرگ آفریقا در حدود 10000 سال پیش

مجموعه بزرگی از بقایای جانوری - از جمله ماهی - در صحرای بزرگ آفریقا توسط باستان‌شناسان کشف شده است که پنجرۀ جدیدی درباره نوع زندگی انسان‌های ساکن در این منطقه باز کرده است.

به گزارش archaeology-world، بر پایه نتایج مطالعاتی که در مجله PLOS ONE منتشر شده، تقریباً 18.000 قطعه استخوان از گونه‌های جانوری مختلف طی کاوش‌های پناهگاه صخره‌ای تَکَرکوری در رشته کوه‌های اکاکوس در جنوب‌غرب لیبی کشف شده است. از این بین، تقریباً 80% استخوان‌ها مربوط به ماهی‌هایی نظیر گربه‌ماهی و تیلاپیا می‌شود.

این استخوان‌ها مربوط به تاریخ 10.200 تا 4.650 سال پیش می‌شوند که از نظر زمین‌شناسی، اوایل تا اواسط عصر هولوسن را پوشش می‌دهند. نزدیک به 19% از استخوان‌های مکشوفه مربوط به پستانداران می‌شوند. همچنین پژوهشگران تعداد کمی استخوان جوندگان، دوزیستان و نرم‌تنان را در میان فسیل‌ها شناسایی کرده‌اند.

پژوهشگران معتقد هستند که این مجموعه استخوان‌های حیوانی، مربوط به دورریز خوراک مصرف شده توسط انسان بوده‌ند، چون‌که روی آن‌ها آثار برش حاصل از قصابی و سوختگی حاصل از پخت دیده می‌شود. این شواهد باعث درک بهتر ما از مردمانی شده که در این منطقه زندگی می‌کرده‌اند و نشان‌دهندۀ اهمیت بالای ماهی در سبد غذایی آن‌ها است.

ساوینو دِلرنیا از دانشگاه ساپینزا روم ایتالیا و دانشگاه ویتواتر اسراند آفریقای‌جنوبی چنین بیان می‌کند: «کشف بقایای استخوان ماهی، بدون شک یکی از نکات کلیدی این تحقیق است. اگرچه کشف بقایای استخوان ماهی در بستر هولوسن در شمال افریقا امری جدید نیست، اما حجم بالای استخوان انواع ماهی‌ها که در پناهگاه صخره‌ای تَکَرکوری در صحرای مرکزی به‌دست آمده بی‌سابقه است.»

«این پژوهش اطلاعات جدیدی را به دانش ما درباره تغییرات اقلیمی و سازگاری‌های فرهنگی در این منطقه اضافه کرده است.» او معتقد است که «تعداد بالای استخوان‌های ماهی که در مراحل اولیه استقرار در این مکان کشف شده، بسیار خیره کننده است. به ویژه که به‌نظر می‌رسد نخستین دامپروران منطقه، ماهیگیران ماهری بوده‌اند و ماهی یکی از منابع اصلی تأمین نیازهای معیشتی آن‌ها بوده است”.

امروزه، رشته کوه اکاکوس، محیطی طوفانی، گرم و بسیار خشک دارد. اما فسیل‌های ماهی مکشوفه در این پناهگاه صخره‌ای نشان می‌دهد که این منطقه به مانند دیگر مناطق صحرای مرکزی افریقا، در اوایل تا اواسط عصر هولوسن، دارای آب و هوای مرطوب، منابع آبی و پوشش جانوری و گیاهی غنی بوده است. در خلال این دوره است که مردمان پیش از تاریخ در این منطقه سکنی گزیده‌اند و هنر خود را نیز در نقاشی‌هایی روی صخره‌ها به نمایش گذاشته‌اند.

اما پس از هزاره‌ها، این منطقه به‌شدت خشک شده و منابع آبی و تالاب‌هایی که ماهی‌ها در آنجا حضور داشته‌اند کاهش پیدا کرده است. این تغییر اقلیمی، به‌خوبی در نتایج این پژوهش بازتاب داشته است.

حدود 90 درصد از بقایای جانوری که بین 10.200 تا 8.000 سال پیش تاریخ‌گذاری شده‌اند، مربوط به ماهی‌ها هستند. این میزان در میان استخوان‌هایی که بین 5.900 تا 4.650 سال پیش تاریخ‌گذاری شده‌اند، به 40 درصد کاهش پیدا می‌کند.

این تغییرات اقلیمی مردمان شکارگر – گردآورنده را مجبور کرده است که رژیم غذایی اصلی خود که مبتنی بر مصرف ماهی بوده را تغییر دهند و به تدریج به سمت مصرف پستانداران روی آورند.

نویسندگان مقاله بیان کرده‌اند که «اطلاعاتی قطعی از تغییرات اقلیمی چشمگیر و گسترده که باعث به‌وجود آمدن بزرگترین صحرای گرم جهان گردیده، طی این تحقیق حاصل شده است.»

نویسندگان معتقدند: «کاوش‌های پناهگاه صخره‌ای تَکَرکوری، بار دیگر گنجینه‌ای از اطلاعات را درباره باستان‌شناسی افریقا به‌دست داده است. آفریقا یکی از مناطق اصلی در جهان برای بازسازی مکانیزم‌های پیچیده بین گروه‌های انسانی عصر باستان و محیط زیست پیرامون‌شان حین تغییرات اقلیمی است.»

close

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *