الواح و کتیبه‌های بجای مانده از دوران باستان میراث بشری هستند

الواح و کتیبه‌های بجای مانده از دوران باستان میراث بشری هستند

سهیل دلشاد به کانون باستان‌شناسی گفت الواح و کتیبه‌های بجای مانده از دوران باستان میراث بشری هستند و معرفی صحیح و مناسب آن از وظایف ذاتی پژوهشگران حوزۀ کتیبه‌شناسی است.

سهیل دلشاد، دانشجوی دکتری در مؤسسۀ ایران‌شناسی دانشگاه آزاد (فرای) برلین، توضیحاتی را پیرو مباحثات صورت گرفته حول کتیبۀ نویافته در بسطام در روزهای اخیر  لازم دانسته و برای کانون باستان‌شناسی ارسال کرده است، که در ادامه می خوانیم.

1-  نقد مطرح شده توسط اینجانب در تارنمای کانون باستانشناسی مورخۀ 6 خرداد 1399، متوجه تصویری بود که بهمراه خبر اهداء لوح در همۀ رسانه‌ها پخش شده و البته کسی هم متوجه نبوده است که تصویر مذکور مربوط به یک لوح شناخته شده است و نه لوح نو یافته.

الواح و کتیبه‌های بجای مانده از دوران باستان میراث بشری هستند ، دلشاد به کانون باستان‌شناسی گفت

2- جناب آقای خورابلو رئیس محترم اداره میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی شهرستان ماکو در همین تارنما اطلاعات مناسبی را در مورد کیفیت تحویل این لوح به اداره در تاریخ 22 مهرماه 1398 در اختیار مخاطبین قرار دادند که نشان می‌دهد این لوح حداقل هشت ماه پیش از درج خبر به طور رسمی تحویل مسئولین شده و متعاقباً برخی از پژوهشگران نیز جهت مطالعۀ لوح به آن دسترسی یافته‌اند.

3- پاسخ سرکار خانم مریم دارا در این مورد گرچه لازم بود ولی به نظر می‌رسد کافی نباشد. بویژه اینکه ایشان دلیل عدم انتشار تصویر لوح را ممانعت از «سوء استفاده از پژوهش و یافته‌ها» اعلام نموده‌اند که این خود جای بحث بسیار دارد که چگونه می‌توان از یک عکس خبری آن هم پس از هشت ماه از تاریخ تحویل رسمی لوح و آغاز کار پژوهشی بر روی آن «سوءاستفاده» نمود؟ مشخص نیست که ایشان از چه شکلی از «سوءاستفاده» صحبت می‌کنند. آیا با انتشار عکس لوح نویافته آن هم با کیفیتی که تنها مناسب انتشار در خبرگزاری‌ها و فضای مجازی است کسی می‌تواند به سرعت مقاله‌ای تحلیلی در مورد متن لوح منتشر کند؟ یا اینکه ممکن است «استفادۀ سوء» دیگری از این عکس بشود که هنوز کیفیت آن «استفادۀ سوء» برای پژوهشگران مشخص نیست. شاید بهتر باشد که ایشان نسبت به استفاده از واژگان در مسائل پژوهشی مخصوصاً واژۀ «سوءاستفاده» احتیاط بیشتری داشته باشند تا خدایی ناکرده این امر بر مخاطبین مشتبه نشود که ایشان یا پژوهشگران دیگر از اینکه برخی از افراد هم نظرات کارشناسی ولو در حد یک عکس خبری در مورد این لوح/کتیبه بدهند و «انحصار» اظهارنظر کارشناسی از دست خواص بیرون بیاید، هراس دارند.

4- البته مثال نقض برای اظهارات خانم دارا مبنی بر «عدم انتشار تصویر و اطلاعات این کتیبه پیش از مطالعات علمی و انتشار نتایج آن در جامعه باستان‌شناسی غیر طبیعی، و خارج از عرف نیست» بسیار است. شایان ذکر است که ایشان باستان‌شناس نیستند و طبیعتاً مقایسۀ این مورد اخیر با کاووش‌های باستان‌شناختی تفاوت اساسی دارد و البته این لوح/کتیبه نیز در کاووش‌های باستان‌شناسی پدیدار نشده است. شاید سه نمونۀ بسیار معروف اخیر مثال‌های نقض خوبی برای این دست از گفته‌ها باشند:

الواح و کتیبه‌های بجای مانده از دوران باستان میراث بشری هستند ، دلشاد به کانون باستان‌شناسی گفت

زمستان 1397 دو ماه پیش‌تر از انتشار مقالۀ مرتبط با کتیبۀ نویافتۀ سه زبانه در آرامگاه داریوش اول، تصویر کتیبه از نزدیک‌ترین فاصلۀ ممکن در تمامی خبرگزاری‌ها و سرتاسر فضای مجازی پخش شد و بسیاری از کارشناسان بر پایۀ این تصویر اظهارظر کردند و البته از انتشار آن تصاویر «سوءاستفاده» نشد.

الواح و کتیبه‌های بجای مانده از دوران باستان میراث بشری هستند ، دلشاد به کانون باستان‌شناسی گفت

در اواخر زمستان گذشته، گزارش مفصلی از کاووش‌های باستانشناسی در زیر مسجد نبی یونس در موصل و کشف کاخ اسرحدون شاه آشوری (680-669 ق.م.) با کتیبه‌هایی مهم در یک نشریۀ آلمانی منتشر شد و به پیوست گزارش تصویر بسیار باکیفیتی از یک کتیبۀ نویافته از اسرحدون منتشر گردید، به شکلی که می‌توان متن کتیبه را به راحتی خواند و تحلیل کرد و البته از آن «سوءاستفاده» نشد.

روز گذشته نیز خبر کشف یک کتیبۀ سنگی به خط و زبان بلخی در غزنی افغانستان منتشر گردید. تصاویری هم از کتیبه با هماهنگی نویسندۀ مقالۀ مرتبط با آن یعنی پروفسور سیمز-ویلیامز در همین گزارش بدون هیچ گونه واهمه‌ای از «سوءاستفاده» منتشر گردید.

بهمین ترتیب تارنما و بانک اطلاعاتی دیجیتال CDLI صدها هزار لوح و کتیبه به خط میخی را بدون هیچ‌گونه واهمه‌ای از «سوءاستفاده» در دسترس تمامی پژوهشگران دنیا قرار داده است. لازم به ذکر است که تعداد بسیار زیادی از الواح موجود در این تارنما در جایی به صورت رسمی منتشر نشده‌اند.

نگارندۀ این سطورامیدوار است که پژوهشگران و مخاطبین این تارنما همواره این مسئلۀ مهم را در نظر داشته باشند که الواح و کتیبه‌های بجای مانده از دوران باستان میراث بشری هستند و معرفی صحیح و مناسب آن از وظایف ذاتی پژوهشگران حوزۀ کتیبه‌شناسی است.

close

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *