بخشی از بودجه پایگاه سیراف به ساماندهی و ایجاد بانک سفال، از مجموعه حاصل از کاوش پروفسور وایت‌هاوس اختصاص یافته

بخشی از بودجه پایگاه سیراف به ساماندهی و ایجاد بانک سفال، از مجموعه حاصل از کاوش پروفسور وایت‌هاوس اختصاص یافته

آذریان مدیر پایگاه سیراف در گفتگو با کانون‌باستان‌شناسی اعلام کرد

حدود 50 سال پیش از این پروفسور وایت‌هاوس، به همراه هیئت انگلیسی وارد سیراف شدند، و طی هفت فصل در نقاط مختلف این بندر تاریخی کاوش‌های گسترده‌ای را انجام دادند، و آثار فاخری را نمایان کردند؛ بعد از این کاوش‌ها تاکنون، کاوشی به این گستردگی در این منطقه صورت نگرفته است. در سال‌های اخیر نیز آقای دکتر اسماعیلی جلودار عضو هیئت علمی دانشگاه تهران، کاوش‌هایی در این منطقه انجام دادند، که نسبت به کاوش‌های پروفسور وایت‌هاوس بسیار محدودتر بوده است.

مهدی آذریان مدیر پایگاه ملی سیراف در گفتگوی اختصاصی به کانون باستان‌شناسی گفت: «بخشی از آثار فاخر و ارزشمند حاصل از کاوش‌های پروفسور وایت هاوس در حال حاضر در موزه‌ی ملی ایران و بخشی نیز در بریتیش میوزیم، نگهداری می‌شود. اما بخش دیگری از آثار که فاقد ارزش موزه‌ای بوده‌، اما دارای ارزش علمی بالایی هستند، در بندر سیراف، و در پایگاه و محل اقامت گروه کاوش انگلیسی، معروف به خانه وایت هاوس نگهداری می‌شوند.»

او افزود: «یافته‌های مطالعاتی موجود در محل اقامت تیم کاوش انگلیسی، در برگیرنده حجم زیادی از قطعات سفالی در حدود 20.000 قطعه و یا بیشتر است که برخی از آن‌ها قابل وصالی و مرمت هستند، بعلاوه قطعات ظروف شیشه‌ای، و ظروف سنگی و ابزار سنگی بسیار نادر در این مجموعه وجود دارد، که تعداد اندکی از این مجموعه را شامل می‌شوند؛ اما متاسفانه بخشی از قطعات ظروف شیشه‌ای با توجه به اینکه در کنار قطعات سفالی قرار داشته‌اند، در اثر پوسیدگی سبدهایی که این قطعات در آن‌ها نگهداری می‌شده، و بر اثر فشار ناشی از حجم سفال‌ها آسیب دیده‌اند.»

مدیر پایگاه ملی سیراف در مورد وضعیت نگهداری مواد فرهنگی حاصل از کاوش تیم انگلیسی در 50 سال گذشته گفت: «با توجه به شرایط اقلیمی بندر سیراف هر چند سال یک‌بار سبد‌ها، کیسه‌ها و یا جعبه‌های نگهدارنده‌ی این مواد فرهنگی می‌پوسیده، و تلاش می‌شده که این بسته‌بندی‌ها نوسازی شود، اما هیچ‌گاه تلاشی برای ساماندهی و طبقه‌بندی این مواد فرهنگی صورت نگرفته است. در حالیکه این یافته‌ها، چنانچه ساماندهی شود، منبع مطالعاتی مناسبی برای دانشجویان و در نهایت یک بانک اطلاعاتی قوی برای باستان‌شناسان خواهد بود.»

آذریان گفت: «با تمام این اوصاف اولویت اول پایگاه سیراف ساماندهی و تهیه بانک سفال قابل مطالعه، از این مجموعه ارزشمند است. در راستای این هدف از اردیبشهت امسال (1399) بخشی از بودجه پایگاه را به این منظور اختصاص دادیم، اما با توجه به اینکه بودجه اختصاص داده‌ شده کافی نبود، در دو مرحله فراخوان همکاری دادیم و از باستان‌شناسان و دانشجویان داوطلب درخواست کمک داوطلبانه کردیم، که در نتیجه شش نفر از باستان‌شناسان از نقاط مختلف کشور برای همکاری به ما پیوستند، اما به دلیل اینکه حجم سفال‌ها در مقابل نیروهای داوطلب بسیار زیاد بود، از افراد داوطلب محلی و غیر متخصص کمک گرفتیم، و پس از آموزش‌های اولیه در رابطه با نحوه برخورد با مواد فرهنگی از این نیروها نیز استفاده کردیم. و در مجموع حدود بیست روز زمان صرف شستشو، پاکسازی، و مرتب کردن این یافته‌های فرهنگی شده است.»

او افزود: «همکاران در حال حاضر در مرحله طبقه‌بندی هستند و اتاقی در پایگاه سیراف به این منظور اختصاص یافته. این اتاق برای سازماندهی این سفال‌ها طبقه‌بندی فلزی شده و حدود 200 جعبه پلاستیکی در مرحله اول برای نگهداری این سفال‌ها تهیه شده است.» آذریان در رابطه با اطلاعات مربوط به این یافته‌ها گفت: «در مرحله شستشو و پاکسازی متوجه شدیم که در حدود 98% این مجموعه سفالی پشت‌نویسی شده است، و اطلاعات مربوط به فصل کاوش‌، ترانشه و لایه‌های آن‌ها به صورت یک کد، روی هر سفال ثبت شده است و همچنان قابل خوانش است. در این مرحله از کار تنها از نیروهای متخصص دارای مدرک کارشناسی ارشد باستان‌شناسی بهره می‌بریم و از تمامی نیروهای علاقمند و داوطلب نیز دعوت می‌کنیم، که در صورت تمایل با ما از طریق پیج اینستاگرام پایگاه سیراف ارتباط برقرار کنند و برای پیش‌برد این هدف بزرگ ما را یاری کنند.»

مدیر پایگاه ملی سیراف در رابطه با تنوع سفال‌های موجود گفت: «حداقل در این مجموعه بیست گونه سفالی وجود دارد، برخی از سفال‌ها، شاخص منطقه حاشیه خلیج‌فارس هستند، و برخی دیگر شاخصه‌های سفال‌های قرون اولیه اسلامی را دارا هستند.» او افزود: «در راستای طبقه‌بندی و گونه‌شناسی سفال‌ها از تجربیات دکتر اسماعیلی جلودار استفاده می‌کنیم، و قصد داریم سفال‌ها را براساس کدهای پشت‌نویسی تفکیک و ساماندهی کنیم، تا به راحتی برای افراد علاقمند به مطالعه در دسترس باشد، از دیگر برنامه‌های ما تهیه عکس‌ها و طرح‌های مناسب از این سفال‌ها و انتشار آن است.»

آذریان در پایان افزود: «برخی از یافته‌های غیر منقول حاصل از کاوش پروفسور وایت‌هاوس در بندر سیراف وجود دارد که تا کنون عملیات مرمت و حفاظت بر روی آن‌ها صورت نگرفته است، از جمله این یافته‌ها می‌توان به کوره‌ی عظیم سفال‌پزی سیراف و تک بناهایی در کنار ساحل اشاره کرد، که به زودی عملیات مرمت و حفاظت از این بناها اجرا خواهد شد.»

close

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *