چگونه مکان‌های باستانی ارزشمند جهان اسلام نابود می‌شوند

چگونه مکان‌های باستانی ارزشمند جهان اسلام نابود می‌شوند

اماکن باستانی جهان اسلام به دلیل اعمال نفوذ گروه‌های تندرو افراطی و در طی روند کارهای ساختمانی دچار تخریب می‌شوند.

به گزارش اکسپرس، بسیاری از اماکن تاریخی باستانی در جهان اسلام تا مدت‌ها به نظر می‌رسید که از تخریب و تجاوز در امان باشند.

اما اعمال گروه‌های افراطی شمال افریقا و خاورمیانه مبنی بر از بین بردن بقایای گذشته و ساخت وساز‌های گوناگون در اطراف اماکن مقدس باعث از بین رفتن تاریخ هزاران ساله شده است! پدیده مذکوره به ویژه در عربستان سعودی رواج دارد.

کعبه سازه مکعبی شکل مشکی در مرکز مکه با رواق‌های طاق مانندی احاطه شده که سه قرن پیش توسط عثمانی‌ها بنا شده و بر روی ستون‌هایی از جنس مرمر که قدمت آن‌ها به قرن هشتم میلادی می‌رسد قرار گرفته است.

اما این بخش‌های گران‌بهای تاریخ با ویرانگری‌هایی که صورت گرفته، از بین رفته یا از میزان آن‌ها کاسته شده است، زیرا دولت سعودی خواستار گسترش مسجد اعظم مکه بود.

مقامات این کشور ادعا کردند که لازم است میلیون‌ها نفر از مقدسات اسلامی در این شهر دیدار کنند و این استدلال مورد قبول بسیاری قرار گرفت! با این حال فعالان ادعا می‌کنند که این کار یکی از اقدامات پرخاشگرانه دولت در تلاش برای پاک کردن و نابودی اماکن تاریخی و مذهبی در سراسر پادشاهی سعودی است.

در لندن، بنیاد تحقیقات میراث اسلامی پیش بینی می‌کند حدود 98 درصد از اماکن تاریخی و مذهبی عربستان سعودی از سال 1985 نابود شده است.

چگونه مکان‌های باستانی ارزشمند جهان اسلام نابود می‌شوند
چگونه مکان‌های باستانی ارزشمند جهان اسلام نابود می‌شوند
سرعت توسعه کلان‌شهر مکه در سال‌های گذشته ده برابر شده است

درست چند ماه قبل از آنكه دولت عربستان سعودی قانون مربوط به تخریب‌ اماکن تاریخی و توسعه را تصویب كند، بی بی سی در پادكست خود در “ژانویه 2014” با نام “فراتر از اعتقاد: باستان شناسی و مذهب” توضیح داد كه شغل محققان اسلامی در کاوش بخش‌هایی از تاریخ در آن بخش از جهان اسلام چقدر دشوار است.

ارنی ری، میزبان پادکست، این سؤال را برای استاد تیم اینسول، باستان شناس و استاد القاسیمی استاد باستان شناسی آفریقا و اسلامی در انستیتوی مطالعات عربی و اسلامی مطرح کرد.

آقای ری پرسید: «مطالعات باستان‌شناسی در سرزمین‌های اسلامی كاملاً مسئله ساز است بسیاری از شواهد نابود شده‌اند زیرا آنچه به دنبال ان هستیم شواهدی مادی از بت‌پرستی است.؟»

پروفسور اینسول پاسخ داد: «از نظر من در پی یک‌سری حوادث این شواهد نابود شده‌اند، در ابتدا مسئله‌ی تیمبوتکو  (شهری در مالی) را داشتیم که تخریب حرم‌ها در انجا رخ داد.» وی افزود: «اما هنوز زیارتگاه‌های زیادی در اطراف آن وجود دارد.»

وی گفت: «من فکر می‌کنم مسئله این است که موضوع از فهم اسلامی مد نظر قرارگیرد –  و باید در نظر گرفت که در ساختار کلی اسلام دیدگاه‌های مختلفی وجود دارد.»

چگونه مکان‌های باستانی ارزشمند جهان اسلام نابود می‌شوند
رستورانی در میان مقابر نبتی واقع در مدائن صالح

«از نظر من این تخریب در منطقه‌ای صورت گرفته است که ما می‌توانستیم اطلاعات بسیاری به‌دست آوریم از جمله مکه و مدینه که اگر امکان کاوش در انجا امکان پذیر بود ما اطلاعات بسیاری به دست می‌آوردیم.

وی ادامه داد: «نه باستان‌شناسان سعودی و نه باستان‌شناسان خارجی، در طی 10 سال گذشته نتوانسته‌اند به در آن دو مکان خاص و به طور کلی در عربستان سعودی کار کنند.»

و اشاره کرد که: «این دو سایت از برخی جهات بسیار حساس هستند.»

«برای مثال می‌توان به بازسازی کعبه اشاره کرد که طی آن داده‌های باستان‌شناختی از بین می‌روند. بسیاری از ستون‌های عثمانی و عباسی در مکه با خطاطی عربی پیچیده حک شده‌اند که نام اصحاب پیامبر اکرم و لحظه‌های مهم زندگی وی را نشان می‌دهد.»

چگونه مکان‌های باستانی ارزشمند جهان اسلام نابود می‌شوند

«هم چنین ظاهرا ستون شکافته شده‌ای در کعبه وجود دارد که بر طبق باور مسلمانان حضرت محمد سفر اسمانی خود را با اسب بالدار از آن‌جا آغاز کرده است.»

در سال 2013 شاه عبدالله برنامه گسترش مسجد النبی که منجر به تخریب سه مسجد قدیمی جهان می‌شد را به نشانه‌ی احترام به اماکن تاریخی لغو کرد.

اما به نظر می‌رسد پادشاه جدید سعودی، سلمان با وجود ادامه‌دار بودن گسترش کلان شهر مکه توجه خاصی به امر مراقبت از اثار باستانی ندارد.

close

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *