کنعانیان که بودند؟ براساس یافته‌های جدید

کنعانیان که بودند؟ براساس یافته‌های جدید

دکتر کریم علیزاده

برگرفته از صفحه تلگرام جامعه باستان‌شناسی

امروزه فلسطینیان مدعی‌اند که از نوادگان کنعانیان هستند و سرزمینی که در آن زندگی می‌کنند سرزمینی است که برای هزاران سال در آن ساکن بوده‌اند. علاوه بر این، مدعی‌اند که اسرائیلیان بعدها وارد سرزمین کنعان شده‌اند. از سوی دیگر، اسرائیلیان نیز با رساندن نیای خود به کنعانیان، مدعی‌اند سرزمین کنعان سرزمینی است که برای هزاران سال در آن ساکن بوده‌اند و این فلسطینیان هستند که بعدها وارد کنعان شده‌اند. علیرغم اینکه اکتشافات و مطالعات باستان‌شناختی در سال‌های گذشته اطلاعات مفیدی را در رابطه با خاستگاه فلسطینیان و اسرائیلیان در اختیار قرار داده است ولی بهره‌برداری‌های سیاسی از گذشته و تاریخ توسط سیاست‌مداران از هر دو طرف ادامه دارد.
یکی از پروژه‌های مطالعات ژنتیک باستانی در خاورمیانه که به تازگی انجام شده نتایج بسیار جالبی در پی داشته است که باعث خواهد شد نور بیشتری بر این ابهام و تاریکی افکنده شود. در این پروژه‌ی پژوهشی، پژوهشگران از بقایای 73 نفر و از 5 محوطه‌ی باستانی مختلف در اسرائیل نمونه‌ی دی.ان.ای استخراج کرده‌اند. همه‌ی این نمونه‌ها از محوطه‌هایی استخراج شده‌اند که از نظر آثار و بقایای فرهنگی متعلق به فرهنگ کنعان هستند که در عصر مفرغ در منطقه وجود داشته است. نتایج جالبی که از این مطالعات ژنتیکی به دست آمده این است که نشان می‌دهد مردمانی که در کنعان در عصر مفرغ (2500-1000 پیش از میلاد) زندگی می‌کردند از نظر تبار مشابهت‌های بسیاری به هم داشته‌اند (به عبارتی، در میان آنها یکنواختی دیده می‌شود). اما تحقیق درباره‌ی خاستگاه و نیای مردمان کنعان، آنها را به دو منبع جمعیتی و منطقه متصل می‌کند: 1) مردمانی که از قبل در کنعان ساکن بودند ولی نیای آنها در دوره‌ی مس-سنگی از منطقه‌ی زاگرس به منطقه کوچ کرده بودند، و 2) مردمانی که نیای آنها در عصر مفرغ قدیم از منطقه‌ی قفقاز به کنعان مهاجرت کرده بودند (برای بسیاری از ما احتمالن مردمان با فرهنگ کورا-ارس یادآوری می‌شود). در نتیجه، می‌توان گفت که مردمان کنعان پیش از فلسطینیان و اسرائیلیان در واقع ترکیبی از تبار زاگرسی و قفقازی داشته‌اند.
اما این پژوهش‌ها نتایج جالب دیگری هم در پی داشته است که در ارتباط با تبار مردمان ساکن امروزی در منطقه است. نتایج این پژوهش‌ها نشان می‌دهد که فلسطینیان و یهودیان هر دو به یک میزان به کنعانیان از نظر تبار متصل هستند. بیش از 50 درصد میراث ژنتیکی هر دوی اینها از کنعانیان است. البته، در سه هزاره‌ی گذشته و به خاطر مهاجرت‌های بعدی به منطقه، میراث ژنتیکی غیربومی نیز در جمعیت حاضر وجود دارد.

منبع: نشریه cell

close

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *