آزمایشگاه سیار برای تجزیه و تحلیل دی.ان.ای نمونه‌های باستانی

آزمایشگاه سیار برای تجزیه و تحلیل دی.ان.ای نمونه‌های باستانی

آزمایشگاه سیار برای تجزیه و تحلیل دی.ان.ای نمونه‌های باستانی، خانم دکتر عزیزی متخصص ژنتیک پزشکی به بررسی مقاله‌ای با این عنوان پرداخته است

در تشخیص پزشکی، تحقیقات پزشکی قانونی و بررسی‌های زیست محیطی، از ابزارهای سیار در بررسی و تجزیه و تحلیل دی. ان.ای استفاده می‌شود، اما هنوز برای مطالعه دی.ان.ای باستانی نیاز به مطالعات بیشتری وجود دارد. اخیرا تیمی از پژوهشگران فرانسوی از موزه تاریخ طبیعی پاریس و چند دانشگاه و موسسه دیگر، آزمایشگاه سیاری را با استفاده از دستگاه‌های تجاری در دسترس، از جمله Real-Time PCR راه اندازی کرده و شیوه‌های استخراج و تجزیه و تحلیل دی.ان.ای از انواع نمونه‌های باستان‌شناسی را در مدت زمان 4 ساعت انجام داده‌اند. این فرآیند بر روی نمونه‌های 50 میلی‌گرمی از بقایای باستانی مختلف جهت بررسی قطعات دی.ان.ای میتوکندری به روش TaqMan Real-Time PCR انجام شده است.

این روش در موزه‌های فاقد امکانات مطالعه دی.ان.ای، و با تجزیه و تحلیل بقایای گاوسانان به‌دست آمده انجام شده است. این نمونه‌ها از لایه‌های مربوط به فرهنگ ابزارسازی مگدالیان (پارینه‌سنگی جدید: 18.000 سال پیش) در اروپا (مرحله ایزوتوپ دریایی 2)، از محوطه آنلن سل.دو.فون (Enlène Salle-du-Fond)، انباشت‌های مرحله (ایزوتوپ دریایی 3)، و غار پورتل‌اواِست (Portel-Ouest) غاری بزرگ، که ورودی شرقی آن در 1908 میلادی و ورودی غربی آن 10 سال بعد شناسایی شده، و نمایانگر هنر صخره‌ای مگدالیان و فرهنگ گرویشن، مربوط به دوره پارینه‌سنگی جدید است و عمق لایه‌های باستانی آن در حدود 5 متر است، و همچنین محوطه باز روک‌آن‌پیل (Roc-en-Pail) در غرب فرانسه و در نزدیکی رودخانه لیون که مربوطه به دوره پارینه‌سنگی میانی در این منطقه است (مرحله ایزوتوپ دریایی 5) مطالعه شده و نتایج آن در شماره ماه مارس ژورنال پلاس وان منتشر شده است. 

آزمایشگاه سیار برای تجزیه و تحلیل دی.ان.ای نمونه‌های باستانی

تصویر 1. بازیابی مواد استخوانی و مدفوع فسیل شده برای استخراج دی.ان.ای؛ (a,b) نمونه استخوان گوزن شمالی (ReP49)  از محوطه روک‌آن‌پیل (a) نمونه استخوان؛ (b) خط سیاه، مناطق قشر سطحی که بازیابی مواد استخوانی جهت استخراج دی.ان.ای از آن جدا شده را نشان می‌دهد (c,d)، مدفوع فسیل شده کفتار خالدار (T7) از غار پورتل‌اواِست (c) نمونه مدفوع. (d) قطعه مدفوعی که جهت استخراج دی.ان.ای از آن جدا شده (e) پودر استخوان مورد استفاده برای استخراج دی.ان.ای، قطر لوله‌های مقیاس: 1 سانتی‌متر.

در محوطه آنلن سل.دو.فون، تنها دی.ان.ای به‌دست آمده از استخوان گونه‌ای بیزون بوده، و نمونه‌ی به‌دست آمده از غار پورتل‌اواِست از مدفوع کفتار خالدار پلیستوسن و گونه‌های بیزون به دست آمد. همچنین دی.ان.ای استخراج شده از نمونه‌های استخوانی و دندانی از محوطه روک‌آن‌پیل متعلق به گونه‌ی گوزن شمالی بود.

آزمایشگاه سیار برای تجزیه و تحلیل دی.ان.ای نمونه‌های باستانی

تصویر 2. بررسی اجمالی دستگاه و گردش کار آزمایش: پانل سمت چپ (1) هیتر- میکسر مورد استفاده برای انکوباسیون نمونه، (2) مینی سانتریفیوژ مورد استفاده برای استخراج دی.ان.ای، و (3) دستگاه PCR  Real-Time را نشان می‌دهد. در حاشیه سمت راست روش و روند کلی آزمایش نمایش داده شده است.

استخراج نمونه‌های دی.ان.ای از نمونه‌ استخوان‌های گوزن نشان داد که این گونه متعلق به گوزن شمالی است. نتایج این پژوهش جدید نشان داد که تجزیه و تحلیل توالی دی.ان.ای با استفاده از سنجش TaqMan جهت شناسایی گونه‌ها از صحت بالایی برخوردار بوده و اعتبار این سنجش‌ها را برای مطالعات بعدی تأیید می‌کند. با استفاده از این روش، امکان بررسی خصوصیات ژنتیکی ده‌ها هزار نمونه باستان‌شناسی در زمانی کوتاه ممکن است و انتظار می‌رود برای غربال‌گری دی.ان.ای در محل نگهداری مجموعه‌های باستانی و موزه‌ها و همچنین مطالعه مجموعه‌های و نمونه‌های به‌دست آمده در محل کاوش مفید باشد. طبق گفته این پژوهشگران، در آزمایشگاه سیار مورد استفاده در این مطالعه، از ابزارها و کیت‌های تجاری آنالیز دی.ان.ای، موجود در بازار استفاده شده و بنابراین این رویکرد برای سایر محققان نیز به راحتی قابل دسترس است.

آزمایشگاه سیار برای تجزیه و تحلیل دی.ان.ای نمونه‌های باستانی

تصویر 3. تجزیه و تحلیل دی.ان.ای از نمونه‌های استخوانی محوطه روک‌آن‌پیل طی کاوش باستان‌شناسی (a) تجزیه و تحلیل نمونه‌های شماره 32 و 529، محوطه روک‌آن‌پیل، مربوط به Bison schoetensacki (گونه‌ای منقرض شده از بیزون که طی دوره‌های پلیستوسن میانی و جدید در غرب اروپا تا جنوب سیبری می‌زیسته) با استفاده از روش TaqMan. (ب) تجزیه و تحلیل، نمونه‌های شماره 10 ،18، 260، و 398، محوطه روک‌آن‌پیل مربوط بهRangifer tarandus (گوزن شمالی) با استفاده از روش TaqMan. تمام سنجش‌ها با استفاده از عصاره دی.ان.ای با حجم 9/0 میکرولیتر انجام شده است.

close

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *