وسیله‌ای با عنوان طلایاب یا گنج‌یاب تاکنون اختراع نشده است

وسیله‌ای با عنوان طلایاب یا گنج‌یاب تاکنون اختراع نشده است

گفتگوی اختصاصی کانون باستان‌شناسی با دکتر کوروش محمدخانی ژئوفیزیک باستان‌شناس،‌ و عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی تهران

دکتر کوروش محمدخانی،‌ در سال 2014 از رساله دکتری خود با موضوع «مطالعه شهرسازی شهرهای هخامنشی، مطالعه موردی: بررسی ژئوفیزیک در دهانه غلامان (سیستان، ایران)»‌ با راهنمایی دکتر رمی بوشارلا،‌ در دانشگاه لومیر (لیون 2) در فرانسه دفاع کرده است.

ایشان مدرک تحصیلی مستر2،‌ خود را در رشته باستان‌شناسی و محیط‌ زیست در دانشگاه پاریس1،‌ دریافت کرده؛‌ در ایران فوق‌لیسانس، خود را در رشته باستان‌شناسی پیش‌ از تاریخ از دانشگاه تربیت مدرس دریافت کرده،‌ و پیش از آن در دانشگاه یزد در رشته مهندسی معدن – اکتشاف معدن،‌ تحصیل کرده است.

ایشان در حال حاضر استادیار گروه باستان‌شناسی دانشگاه شهید بهشتی تهران؛ و همچنین عضو بنیاد تحقیقاتی پارسه – پاسارگاد است.

با ایشان گفتگویی کوتاه در رابطه با دستگاه‌های مغناطیس سنجی،‌ انواع آن و کارکرد آن انجام داده‌ایم و این پرسش را مطرح کرده‌ایم که آیا دستگاهی با عنوان گنج‌یاب وجود خارجی دارد یا چنین دستگاهی ساخته ذهن سوداگران اشیاء باستانی است.

دکتر محمدخانی در ابتدا مطالعات باستان ژئوفیزیک را به سه دسته تقسیم کرده و در این رابطه گفتند: «پژوهشگران باستان ژئوفیزیک،‌ به مطالعات ژئوفیزیک کاربردی در باستان‌شناسی می‌پردازند. مطالعات ژئوفیزیک از سال 1912 میلادی بنیان‌گذاری شده است،‌ و در ابتدا در اکتشاف معدن،‌ نفت،‌ سفره‌های آب زیر زمینی، مطالعات زمین‌شناسی،‌ و به‌طورکلی اکتشاف منابع زیرزمینی مورد استفاده قرار می‌گرفته است. این تکنیک از دهه 60 میلادی وارد حوزه مطالعات باستان‌شناسی شده،‌ و از دهه‌ 80 میلادی کاربرد آن در مطالعات و پژوهش‌های باستان‌شناسی توسعه یافته است.» ایشان در ادامه افزودند:‌ «روش‌های مختلف ژئوفیزیکی برای اکتشاف کانسارهای مختلف و دیگر مواد زیر سطحی وجود دارد. که این روش‌ها شامل مغناطیس،‌ الکتریک،‌ رادار،‌ الکترو مغناطیس،‌ الکترو استاتیک،‌ لرزه نگاری (در روش‌های مختلف)،‌ گرانی‌سنجی،‌ رادیواکتیو،‌ و روش‌های گرمایی است که در اکتشافات مختلف مورد استفاده قرار می‌گیرد. بسیاری از این روش‌ها در باستان‌شناسی مورد آزمایش قرار گرفته اما تنها چهار روش مورد اقبال قرار گرفته و در حال حاضر در تمام دنیا متداول گشته، که این روش‌ها مغناطیس،‌ الکتریک،‌ رادار،‌ و الکترومغناطیس است. اما در حال حاضر از بین تمام این روش‌ها،‌ روش مغناطیس بیشترین کاربرد را در باستان‌شناسی دارد،‌ در این روش شدت جریان مغناطیسی زمین مورد سنجش و اندازه‌گیری قرار می‌گیرد و چنانچه یک ناهنجاری یا اصطلاحا آنومالی که بافتی متفاوت از بافت زمین داشته باشد در زیر سطح قرار گرفته باشد،‌ به صورت یک ناهنجاری روی نقشه آشکار می شود. اما چیستی و چگونگی این ناهنجاری نامشخص است و تنها یک متخصص باستان‌ژئوفیزیک می‌تواند تا حدودی تفسیر کند که این آنومالی،‌ یک توده‌ی آجری،‌ دیوار،‌ کوره،‌ و یا اجاق و یا یک پدیدار باستانی یا طبیعی است؛‌ این تشخیص تنها براساس تخصص و تجربه‌ی‌ متخصص باستان‌ژئوفیزیک است و با این‌حال از هیچ قطعیتی برخوردار نیست،‌ و حتی نمی‌توان تشخیص داد که این آنومالی از جنس فلز مثلا آهن یا مفرغ است. حالا در نظر داشته باشید که عمق اندازه‌گیری در روش‌های مغناطیسی حدودا 2.5 تا 3 متر است، اما در روش‌های دیگر مثل رادار و یا الکتریک که عمق اندازه‌گیری بیشتر و حدودا بین 5 تا 5.5 متر و نهایتا 6 متر است. در واقع از این روش‌ها برای بررسی و مطالعه ساختارهای معماری،‌ فضاهای حرارت دیده‌ی و استقرارگاه‌های مدفون در زیر زمین استفاده می‌شود. حالا فرض کنید که جنس مصالح استفاده شده در این ساختار مدفون شده، از آجر یا سنگ‌های دارای خاصیت مغناطیسی باشد،‌ در این صورت احتمال شناسایی پلان معماری نیز وجود دارد،‌ البته این درحالی است که تخریب خیلی شدید نباشد و در واقع آوار ناشی از تخریب، فضاهای معماری را کاملا پر نکرده باشد. که به عنوان مثال می‌توان به مطالعات دهانه غلامان و‌ شهرسوخته اشاره کرد،‌ که با استفاده از این روش پلان‌های معماری آن شناسایی شده است؛ پس در نظر داشته باشیم که این روش‌ها،‌ متدهای سطحی هستند و حداقل تاکنون هیچ روش دیگری مورد آزمایش قرار نگرفته که عمق‌های بیش از این را پوشش دهد. اگرچه در زمین‌شناسی از فرکانس‌ها و روش‌های دیگری استفاده می‌شود که تا اعماق 500 متری را نیز بررسی می‌کند،‌ اما سبک و شیوه‌‌ی کار آن‌ها کاملا متفاوت است.»

آقای دکتر محمدخانی در ادامه در رابطه با دستگاه‌های فلزیاب (که امروزه سوداگران از آن به عنوان گنج‌یاب یاد می‌کنند) تاریخچه،‌ کاربری و کارایی آن‌ها را توضیح دادند؛‌ به‌گفته ایشان در جنگ‌جهانی دوم برای پیدا کردن مین‌ها دستگاه‌های الکترومغناطیس اختراع و مورد استفاده قرار گرفت،‌ این دستگاه‌ها در عمق‌های بسیار سطحی و نهایتا تا یک متر را بررسی می‌کردند،‌ ویژگی این دستگاه‌ها هم به شکلی است که،‌ فلزهایی که در آن‌ها از آهن استفاده شده است را تشخیص می‌دهند.»

ایشان افزودند: «در واقع،‌ هیچ وسیله‌ای با عنوان طلایاب،‌ گنج‌یاب،‌ و یا دفینه‌یاب تاکنون اختراع و طبیعتا مورد استفاده قرار نگرفته است،‌ چنین وسیله‌ای وجود خارجی ندارد و ساخته ذهن سوداگران میراث فرهنگی،‌ برای فریب و سوء استفاده از عوام است. هر دو سال یک‌بار آکادمی ژئوفیزیسین‌ها کنفرانسی را برگزار می‌کند،‌ و متخصصان این حوزه به بررسی دست‌آوردها و اختراعات در این زمینه می‌پردازند،‌ که من به عنوان یکی از اعضا این آکادمی همواره در گردهمایی شرکت کرده‌ام و تاکنون هیچ متخصص،‌ شرکت یا کشوری چنین وسیله‌ای را اختراع و معرفی نکرده است. پس دستگاه‌ فلزیاب وجود خارجی دارد،‌ اما دستگاهی با کارکرد گنج‌یاب،‌ طلایاب و یا … وجود خارجی ندارد. در نظر داشته باشید که از لحاظ مغناطیسی مواد به سه دسته تقسیم می‌شوند:‌ 1. دیامغناطیس؛‌ 2. پارا مغناطیس؛‌ و 3. فرو مغناطیس. مواد دیا مغناطیس هیچ میدان مغناطیسی ندارند مانند پلاستیک،‌ چوب،‌ گچ،‌ طلا،‌ نقره و …؛ مواد پارا مغناطیس،‌ میدان مغناطیسی ضعیفی دارند،‌ مانند مواد رادیواکتیو؛ و فرو مغناطیس‌ها مانند آهن میدان مغناطیسی قوی دارند. پس برای شناسایی مواد باید میدان مغناطیسی وجود داشته باشد، در نتیجه مواد یا باید مغناطیس باقی‌مانده داشته باشند،‌ که در مواد دیامغناطیس عملا وجود ندارد،‌ یا مغناطیس القایی داشته باشند که بتوان با دستگاه مغناطیس‌سنج آن را اندازه‌گیری کرد،‌ به عنوان مثال طلا که در دسته دیامغناطیس‌ها قرار دارد،‌ هیچ میدان مغناطیسی ندارد و از آنجا که عنصر خالصی است،‌ با هیچ عنصر دیگری ترکیب نمی‌شود،‌ پس از روش‌ها مغناطیسی و الکترومغناطیسی حتی برای کشف معادن و رگه‌های طلا هم نمی‌توان استفاده کرد. با تمام این اوصاف با قاطعیت عرض می‌کنم که دستگاهی به نام طلایاب وجود ندارد.» ایشان تبلیغ و ترویج چنین دستگاه‌هایی را به عده‌ای شیاد منتسب کردند که از بی‌دانشی مردم سوء استفاده می‌کنند،‌ و برای توجیه عملکرد خود اصطلاحات مخصوصی را به کار می‌برند. «مثلا ادعا می‌کنند در فلان نقطه در عمق 30 متری طلا وجود دارد (توجه داشته باشید دستگاه‌های فلزیاب که مورد استفاده این افراد است،‌ تنها قابلیت تشخیص موادی که در آن‌ها عنصر Fe یا آهن وجود دارد را‌ نهایتا تا عمق 2 متر دارند.)،‌ در نتیجه فرد فریب خورده با زحمت فراوان و هزینه بسیار،‌ شروع به حفر زمین تا عمق 30 متر می‌کند و در نتیجه چیزی نمی‌یابد،‌ فرد شیاد برای توجیه،‌ اصطلاحا ادعا می‌کند «مال دویده است»،‌ دوباره با دریافت مبلغی نقطه دیگری در همان اطراف را تعیین می‌کند و دوباره حفاری سنگین تا عمق 30 متر،‌ این بار فرد شیاد اصطلاحا مدعی می‌شود «بخار طلا در این محل وجود دارد!؟» که کلا این جمله مهمل و دور از ذهن و این فریبی بیش نیست؛‌ پس نتیجه می‌گیریم که افرادی که ادعای طلایاب،‌ گنج‌یاب،‌ و … را دارند،‌ از جهل عوام سوء استفاده کرده و زندگی خود را بر ویرانه‌های زندگی مردم فقیر،‌ که در رویای یک شبه ثروتمند شدن هستند،‌ بنا می‌کنند.

close

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *